Górskie miasteczko, krótki spacer w dół zbocza

Centrum Szczyrku, otwarte wiosną 2012 roku w miejscu dawnego dworca autobusowego: ławki, potok i fontanna w kształcie kuli, zielone trawniki i atrakcje dla dzieci tuż obok. Łączy główną ulicę z deptakiem nad Żylicą. Tu stoi pomnik ratowników górskich: dwa piaskowcowe głazy z brązowymi nartami, czekanem i liną, odsłonięty w październiku 2018 roku na cześć założycieli ratownictwa górskiego w Beskidach (zorganizowane ratownictwo zaczęło się tu w 1952 roku).

Ścieżka dla pieszych i rowerzystów wzdłuż Żylicy, używana przez cały rok, a gdy leży śnieg — także przez biegaczy narciarskich. Zaczyna się przy urzędzie miasta, biegnie do placu św. Jakuba, dalej do amfiteatru na Skalitem, obok skoczni i ośrodka olimpijskiego na Skalite i łączy się z trasą rowerową przez Buczkowice i Rybarzowice: ok. 20 km tam i z powrotem.

Długa główna ulica biegnąca przez dolinę, z urzędem miasta pod nr 4 i informacją turystyczną pod nr 41. Przy urzędzie obelisk z dwóch głazów ze Skrzycznego (2009) upamiętnia miejscowego przewodnika górskiego, a stąd zaczyna się nazwany jego imieniem szlak wokół Szczyrku o długości 28,5 km. Dalej przy ulicy stoją dwie stare przydrożne kapliczki: jedna z 1830 roku na skrzyżowaniu Beskidzkiej, Górskiej i Myśliwskiej, gdzie jezuici w 1730 roku przeprowadzili pierwszą misję (w środku jest krzyż misyjny), i druga z 1829 roku na Skalitem, przy przystanku „Szczyrk Skalite”, z malowanym sklepieniem i klasycystycznym ołtarzem.

Plac Niepodległości w Parku Zwierzyniec: cichy zielony zakątek z pomnikiem, odsłoniętym 2 października 1948 roku, upamiętniającym dziesięciu więźniów Auschwitz powieszonych tu przez Niemców w latach 1943 i 1944, a od 2021 roku także z obeliskiem dla mieszkańców Szczyrku, którzy walczyli i zginęli w obu wojnach światowych. Miejsce na chwilę zadumy, nie plac zabaw.

Największa prywatna galeria sztuki współczesnej na południu Polski, założona w 1995 roku: prace ponad stu artystów, co roku wystawy, koncerty, spotkania autorskie i warsztaty; leży na regionalnym szlaku kulturowym. Dobry pomysł na deszczowy dzień.

Trochę historii25 lipca 1894 roku dwunastoletnia Julianna Pezda, zbierając grzyby, powiedziała, że zobaczyła pod bukiem panią; przez kilka miesięcy ona i inne dziewczęta mówiły o objawieniach wzywających ludzi do modlitwy. Pielgrzymi przybywali tak tłumnie, że według kronik ziemia stała się ciężka. Wokół buka stanęła drewniana kaplica, potem murowana; obecny kościół zbudowali w latach 1948–1953 salezjanie, miejscowi i pielgrzymi, którzy wnosili cegły na wzgórze na własnych plecach. Sanktuarium stał się 3 maja 1994 roku, w stulecie objawień, a 21 września 2008 roku jego obraz Matki Bożej ukoronowano koronami papieskimi. Częścią tego miejsca jest grota ze źródłem; kaplicę objawień z pniem buka odnowiono w lipcu 2026 roku.

Trochę historiiParafię założono dekretem dworu cesarskiego w Wiedniu z 14 kwietnia 1787 roku, gdy Szczyrk leżał w austriackiej Galicji; kościół budowano od 1797 roku i ukończono w 1800, a jego patronem został św. Jakub Apostoł. Większość późnobarokowego wyposażenia pochodzi z klasztoru norbertanów w Nowym Sączu: trzy ołtarze, ambona z rzeźbami czterech Ewangelistów, obraz św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XVII wieku, czternaście barokowych stacji Drogi Krzyżowej (1814), kamienna chrzcielnica i trzy kamienne kropielnice z 1800 roku, a na wieży dzwon z 1691 roku. Kościół rozbudowano w latach 1937–1939, a 24 kwietnia 2011 roku stał się sanktuarium. Jego imię noszą plac w centrum i letnie święto miasta.

Nowy kościół parafialny w centrum. Codziennie około południa z jego wieży rozbrzmiewa hejnał grany na trombitach, długich drewnianych trąbach górali: skomponowali go ojciec i syn ze Szczyrku, a po raz pierwszy zagrano go 29 czerwca 2014 roku.

Trochę historiiPo latach starań parafia uzyskała pozwolenie na budowę w lutym 1981 roku. Kamień węgielny, wyjęty z fundamentów katedry wawelskiej w Krakowie, poświęcił papież Jan Paweł II w Wadowicach w 1991 roku, a wmurowano go w 1999; pierwszą mszę w nowym kościele odprawiono w 2000 roku.

Trzy całoroczne skocznie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich Centralnego Ośrodka Sportu (COS OPO Szczyrk), noszące imiona beskidzkich olimpijczyków: normalna K-95 (HS 104), średnia K-70 (HS 77) i mała K-40 (HS 44), z wieżami sędziowskimi, dwuosobowym wyciągiem krzesełkowym dla skoczków (95 m przewyższenia) i trybunami na 1472 widzów. Przez cały rok trenują tu polskie kadry, miejscowe kluby i szkoła sportowa.

Trochę historiiPierwszą skocznię na Skalitem zbudowano w 1937 roku, na skoki do 40 m. Po drugiej wojnie światowej przebudowana, pozwalała skakać na 70 m; w 1973 roku przejął ją ośrodek sportowy. W latach 2007–2008 powstały dzisiejsze K-95 i K-70, a do 2010 roku dołączyła K-40. Odbywają się tu mistrzostwa Polski, zawody młodzieżowe i memoriały, a w sierpniu 2023 roku Letnie Grand Prix FIS. W sierpniu 2026 roku tablicę beskidzkich olimpijczyków przy skoczniach uzupełniono o medalistów zimowych igrzysk 2026.

Scena pod gołym niebem obok skoczni: co lato dom Tygodnia Kultury Beskidzkiej, a zimą SnowFestu (krok 6). Muzeum Gór w budynku trybuny opowiada historię Szczyrku jako kurortu: sporty zimowe w Beskidach, beskidzcy olimpijczycy i kultura ludowa regionu.

Trochę historiiTydzień Kultury Beskidzkiej po raz pierwszy zawitał do Szczyrku w 1966 roku, z trzema dniami koncertów na scenie z desek u stóp skoczni na Skalitem. Amfiteatr wyremontowano w 2012 roku i od 2013 roku znów gości festiwal.

Na deszczowy dzień, obok skoczni. Basen 25 m z pięcioma torami o głębokości 1,6–1,8 m i jednym płytkim torem 90 cm do nauki pływania, z jacuzzi w cenie biletu; lekcje pływania z instruktorami. W tym samym budynku kryształowa grota solna z kryształów soli kamiennej, na spokojne 45 minut.

Mały park pod gołym niebem w centrum, „park szyszki”: Adventure Golf, 17 dołków minigolfa w górskim stylu dla każdego wieku; Linowa Wioska, park linowy otoczony siatkami asekuracyjnymi, od 3 lat (dzieci poniżej 6 lat tylko z dorosłym); karuzela w kształcie drzewa; duża piaskownica z koparką i strefa relaksu z leżakami, jedzeniem i lodami.

Park linowy wśród drzew w centrum, prowadzony od 2022 roku przez Base Camp z Istebnej: trzy trasy dla dzieci i dorosłych, łącznie ok. 300 m, w tym mini park dla dzieci od 3 do 13 lat. Każda trasa ma ciągłą linę asekuracyjną: wpinasz się raz na starcie i nie da się przez pomyłkę wypiąć.

Kryta sala zabaw ze ścianką wspinaczkową dla dzieci od 3 do 12 lat, codziennie sprzątana i ozonowana. Dzieci zostają z dorosłym i bawią się w skarpetkach, nawet latem. Na deszczowy dzień.

Początek sezonu letniego. W 2026 roku: otwarcie sezonu rowerowego i festiwal latawców w Szczyrk Mountain Resort, piknik grillowy na placu św. Jakuba, górski maraton z amfiteatru i muzyka góralska — tak zapowiadała informacja turystyczna.